Tạm ngừng kinh doanh có phải nộp báo cáo tài chính?

Tạm ngừng kinh doanh có phải nộp báo cáo tài chính?

Tạm ngừng kinh doanh có phải nộp báo cáo tài chính?

Nhiều doanh nghiệp SME nghĩ rằng tạm ngừng thì không phải làm nghĩa vụ thuế – kế toán, nhưng thực tế vẫn bị phạt vì chậm quyết toán, thiếu BCTC hoặc hạch toán sai chi phí. Việc có phải nộp BCTC phụ thuộc vào hai yếu tố: doanh nghiệp có tạm ngừng trọn năm hay không và trong thời gian tạm ngừng có phát sinh hóa đơn, nghiệp vụ, chi phí, lương hay không. Bài viết sẽ hướng dẫn theo quy định thuế hiện hành, chuẩn mực VAS và Thông tư 200/133, kèm ví dụ để bạn áp dụng chính xác ngay từ đầu.

1. Quy định pháp lý: khi nào tạm ngừng được miễn nộp BCTC?

Theo quy định quản lý thuế, doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh trọn năm dương lịch hoặc trọn năm tài chính (và không phát sinh nghĩa vụ thuế) thì được miễn nộp hồ sơ khai thuế theo kỳ, đồng thời thực tế không phát sinh “kỳ kế toán có hoạt động” để lập BCTC năm. Ngược lại, nếu tạm ngừng không trọn tháng/quý/năm tài chính thì vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế theo kỳ liên quan và hồ sơ quyết toán năm, trong đó thường kèm BCTC.

Trường hợp Nộp BCTC? Ghi nhớ
Tạm ngừng trọn năm Thường không Không phát sinh hóa đơn, không phát sinh nghĩa vụ thuế
Tạm ngừng không trọn năm Có (kèm quyết toán) Nộp hồ sơ quyết toán và BCTC cho phần thời gian hoạt động

2. Thời hạn nộp và quy trình làm đúng (kèm mẫu hồ sơ)

Nếu thuộc diện phải nộp, thời hạn nộp hồ sơ quyết toán năm (thường gồm BCTC và tờ khai quyết toán) là chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Ví dụ năm tài chính trùng năm dương lịch 2025 (kết thúc 31/12/2025) thì hạn phổ biến rơi vào 31/03/2026 (trừ trường hợp rơi vào ngày nghỉ thì lùi sang ngày làm việc tiếp theo).

Quy trình thực hiện theo kiểu “checklist” giúp kế toán mới tránh sót:

  • Bước 1: Xác định tạm ngừng trọn năm hay không trọn năm, và có phát sinh hóa đơn điện tử/chi phí/lương không.
  • Bước 2: Nếu không trọn năm, chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế TNDN (thường dùng tờ khai quyết toán 03/TNDN theo hệ thống biểu mẫu hiện hành) và quyết toán thuế TNCN (nếu có trả thu nhập; thường dùng tờ khai quyết toán theo mẫu đang áp dụng).
  • Bước 3: Lập BCTC theo Thông tư 200/2014/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC (tùy chế độ kế toán), thuyết minh rõ doanh nghiệp tạm ngừng và các khoản chi phí duy trì.
  • Bước 4: Nộp hồ sơ đúng hạn trên hệ thống khai thuế điện tử, lưu biên nhận và lưu trữ chứng từ.

Tham khảo thêm: Doanh nghiệp được tạm ngừng kinh doanh trong bao lâu?

3. Hạch toán và lập BCTC theo VAS khi tạm ngừng (ví dụ + lỗi SME hay bị phạt)

Nguyên tắc VAS và ví dụ số liệu

Theo VAS 01 (Chuẩn mực chung), BCTC phải phản ánh trung thực tình hình tài chính. Khi tạm ngừng, doanh nghiệp vẫn có thể phát sinh chi phí duy trì (thuê kho, bảo vệ tài sản, phí phần mềm, lương quản lý tối thiểu). Các khoản này được ghi nhận theo Thông tư 200/133 và có thể là chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nếu đáp ứng điều kiện: phục vụ hoạt động hợp pháp, có chứng từ hợp lệ, thanh toán đúng quy định.

Ví dụ: Doanh nghiệp tạm ngừng từ 01/07/2025 đến 28/02/2026, 6 tháng đầu năm có hoạt động. Trong 6 tháng cuối năm 2025 vẫn thuê kho để giữ hàng: 50 triệu đồng/tháng, đủ hợp đồng và hóa đơn điện tử. Năm 2025 doanh thu 0 trong 6 tháng cuối năm, chi phí duy trì 300 triệu đồng vẫn thể hiện trên BCTC, làm tăng lỗ kế toán và là căn cứ giải trình khi quyết toán thuế TNDN.

Lỗi SME thường gặp và cách tránh

  • Lỗi 1: Tạm ngừng không trọn năm nhưng “quên” nộp quyết toán và BCTC → dễ bị xử phạt chậm nộp, bị nhắc nợ trên hệ thống.
  • Lỗi 2: Vẫn phát sinh chi phí thuê/mua dịch vụ nhưng thiếu hóa đơn hoặc chứng từ thanh toán → bị loại chi phí khi thanh tra, kéo theo truy thu và tiền chậm nộp.
  • Lỗi 3: Tạm ngừng nhưng vẫn xuất hóa đơn điện tử hoặc ký hợp đồng tạo doanh thu → cơ quan thuế có thể đánh giá “có hoạt động”, yêu cầu kê khai thuế GTGT, TNDN liên quan.

Lưu ý so sánh ngắn VAS – IFRS: VAS thường yêu cầu ghi nhận chi phí theo chứng từ và nguyên tắc phù hợp; trong khi IFRS nhấn mạnh bản chất kinh tế và có thể có cách trình bày/đánh giá khác. Tuy nhiên, khi nộp BCTC tại Việt Nam, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ VAS và Thông tư 200/133 theo chế độ áp dụng.

4. FAQ – Giải đáp nhanh cho kế toán mới

1) Tạm ngừng kinh doanh trọn năm có phải nộp báo cáo tài chính không?
Thông thường không, nếu tạm ngừng trọn năm dương lịch/năm tài chính và không phát sinh nghĩa vụ thuế, không phát sinh hóa đơn – giao dịch làm thay đổi số liệu kế toán.

2) Tạm ngừng không trọn năm thì nộp BCTC khi nào?
Nộp kèm hồ sơ quyết toán năm, thời hạn phổ biến là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (ví dụ năm 2025 thường hạn vào cuối tháng 3/2026).

3) Trong thời gian tạm ngừng có cần kê khai thuế GTGT không?
Nếu tạm ngừng trọn kỳ khai thuế và không phát sinh hoạt động thì thường không phải nộp tờ khai. Nhưng nếu có phát sinh giao dịch (xuất hóa đơn, mua bán) thì phải kê khai theo quy định của kỳ phát sinh.

4) Chậm nộp hoặc không nộp BCTC có rủi ro gì?
Có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về kế toán và bị đưa vào diện theo dõi tuân thủ; đồng thời dễ bị “soi” khi quyết toán thuế nếu số liệu chi phí – chứng từ không nhất quán.

Kết luận: Tạm ngừng kinh doanh không đồng nghĩa với việc được miễn mọi nghĩa vụ thuế – kế toán. Doanh nghiệp chỉ được miễn nộp BCTC khi tạm ngừng trọn năm và không phát sinh nghĩa vụ thuế. Nếu tạm ngừng không trọn năm, vẫn phải lập BCTC và nộp đầy đủ hồ sơ quyết toán đúng hạn. Tuân thủ đúng giúp doanh nghiệp tránh phạt, giảm rủi ro thanh tra và đảm bảo quản trị minh bạch. Vì vậy, bạn nên rà soát lại quy trình kế toán – thuế, đối chiếu chứng từ và cập nhật biểu mẫu kê khai để luôn đáp ứng quy định.

Bài viết cùng chủ đề