Chủ doanh nghiệp bỏ trốn có được thành lập doanh nghiệp mới không?

Chủ doanh nghiệp bỏ trốn có được thành lập doanh nghiệp mới không? Tìm hiểu ngay quy định pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, các trường hợp bị cấm thành lập công ty, và cách tránh rủi ro pháp lý khi cá nhân từng bỏ trốn muốn khởi nghiệp trở lại.

Trả lời: Theo Luật Doanh nghiệp 2020, chủ doanh nghiệp bỏ trốn, cố tình trốn tránh nghĩa vụ về thuế, nợ công hoặc bị cơ quan nhà nước xử lý vi phạm nghiêm trọng có thể bị cấm thành lập doanh nghiệp mới trong một thời gian nhất định. Do đó, người từng bỏ trốn không được phép lập doanh nghiệp mới nếu vẫn trong thời gian bị cấm hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý. Cá nhân cần hoàn tất trách nhiệm với cơ quan nhà nước để được xem xét hợp pháp khi đăng ký doanh nghiệp mới.

Chủ doanh nghiệp bỏ trốn là gì theo pháp luật?

Về thực tiễn quản lý thuế, “chủ doanh nghiệp bỏ trốn” thường là trường hợp người đại diện pháp luật ngừng hoạt động tại địa chỉ đăng ký, không còn giao dịch với cơ quan thuế, để lại nợ thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN chưa quyết toán. Hồ sơ doanh nghiệp thường bị ghi nhận tình trạng không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, nợ thuế kéo dài, hóa đơn bị khóa và có thể bị chuyển thông tin sang cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu trốn thuế.

Căn cứ pháp lý và dấu hiệu nhận biết

Luật Doanh nghiệp 2020 quy định một số đối tượng không được quyền thành lập, quản lý doanh nghiệp, trong đó có người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị cấm hành nghề theo bản án, hoặc đang chấp hành biện pháp cưỡng chế. Trên thực tế, khi cơ quan thuế xác định doanh nghiệp bỏ trốn nợ thuế, chủ doanh nghiệp thường bị đưa vào danh sách rủi ro, phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh để xem xét, có thể bị từ chối cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới.

Tham khảo thêm: NNT chờ xác minh tình trạng hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký

Trách nhiệm cá nhân của chủ doanh nghiệp

Nhiều chủ doanh nghiệp nghĩ nợ thuế là nợ của pháp nhân cũ, lập pháp nhân mới sẽ “sạch”. Thực tế, Luật Quản lý thuế cho phép truy thu nghĩa vụ thuế đối với cá nhân có liên quan trong trường hợp có hành vi trốn thuế, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, kê khai sai. Nếu chủ doanh nghiệp cũ bỏ trốn nhưng sau đó đứng tên thành lập doanh nghiệp mới, toàn bộ thông tin nợ thuế, vi phạm sẽ được cơ quan thuế xem xét khi thanh tra, nguy cơ quy trách nhiệm trực tiếp cho cá nhân rất cao.

Quyết toán nợ thuế cũ trước khi lập doanh nghiệp mới

Thủ tục hoàn tất nghĩa vụ thuế còn tồn

Trước khi nghĩ đến việc thành lập doanh nghiệp mới, chủ doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp cũ: tờ khai thuế GTGT, quyết toán thuế TNDN, quyết toán thuế TNCN, báo cáo hóa đơn điện tử và báo cáo tài chính. Nếu còn thiếu kỳ, kế toán phải lập tờ khai bổ sung, nộp quyết toán thuế TNDN theo mẫu hiện hành, xác định số thuế còn phải nộp và tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày trên số tiền chậm nộp.

Sau đó, doanh nghiệp nộp đủ số thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp và đề nghị cơ quan thuế xác nhận không còn nợ trước khi làm hồ sơ đăng ký doanh nghiệp mới. Đây là cách an toàn nhất để tránh việc bị xem xét là chủ doanh nghiệp bỏ trốn nhưng vẫn cố tình lập pháp nhân mới.

Ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và dòng tiền doanh nghiệp mới

Tình huống	Hệ quả thuế – kế toán
Nợ thuế cũ được quyết toán đầy đủ	Giảm rủi ro thanh tra chéo, báo cáo tài chính doanh nghiệp mới minh bạch, dễ vay vốn.
Bỏ mặc nợ thuế cũ, lập doanh nghiệp mới	Dễ bị thanh tra thuế, xem xét liên đới, hóa đơn có thể bị soi kỹ, chi phí không được trừ.

Kế toán nội bộ cần tư vấn rõ cho chủ doanh nghiệp: nợ thuế không chỉ là con số trên báo cáo tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh và uy tín pháp lý của doanh nghiệp mới.

Rủi ro pháp lý và case thực tế chủ DN bỏ trốn

Hình sự và cưỡng chế nếu cố tình lập doanh nghiệp mới

Bộ luật Hình sự quy định tội trốn thuế khi người nộp thuế có hành vi gian dối, không nộp hoặc nộp thiếu số thuế phải nộp từ mức nhất định trở lên. Nếu chủ doanh nghiệp bỏ trốn, sử dụng doanh nghiệp mới để tiếp tục phát hành hóa đơn, kê khai gian dối, cá nhân có thể bị truy cứu với khung hình phạt từ phạt tiền đến phạt tù nhiều năm, đồng thời bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề quản lý doanh nghiệp trong thời hạn nhất định.

Ngoài trách nhiệm hình sự, cơ quan thuế còn có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế như phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản, thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng và công khai danh sách trên cổng thông tin. Điều này tác động trực tiếp đến hoạt động và uy tín của cả doanh nghiệp cũ và doanh nghiệp mới mà chủ đó đứng tên.

Case SME và kinh nghiệm tránh bị xử phạt

Một SME kinh doanh thương mại nợ khoảng 300 triệu đồng thuế TNDN và thuế GTGT do kê khai thiếu doanh thu. Chủ doanh nghiệp giải thể trên giấy tờ nhưng không quyết toán nợ thuế, sau đó lập doanh nghiệp mới cùng ngành nghề, cùng địa bàn. Khi cơ quan thuế đối chiếu mã số thuế cá nhân và dữ liệu hóa đơn điện tử, hồ sơ doanh nghiệp mới bị chuyển sang diện kiểm tra, đồng thời ra quyết định truy thu nợ cũ, tính tiền chậm nộp và xử phạt. Cuối cùng, chủ doanh nghiệp phải nộp tổng cộng hơn 350 triệu đồng mới ổn định được hoạt động.

Kinh nghiệm cho kế toán và chủ doanh nghiệp là: tuyệt đối không tư duy “bỏ công ty cũ, lập công ty mới cho nhanh”. Thay vào đó, nên làm việc sớm với cơ quan thuế, xin hỗ trợ kê khai bổ sung, giãn nộp hoặc trả góp tiền thuế nếu đủ điều kiện, để tránh bị coi là bỏ trốn.

FAQ về chủ doanh nghiệp bỏ trốn và việc thành lập doanh nghiệp mới

Câu 1: Chủ doanh nghiệp bỏ trốn có được thành lập doanh nghiệp mới không?

Về nguyên tắc, nếu bị coi là bỏ trốn nợ thuế, có dấu hiệu trốn thuế, đang bị cưỡng chế hoặc bị cấm hành nghề quản lý doanh nghiệp, cá nhân đó sẽ không được chấp nhận là người đại diện pháp luật của doanh nghiệp mới. Hồ sơ đăng ký rất dễ bị từ chối hoặc bị đưa vào diện giám sát đặc biệt.

Câu 2: Quyết toán nợ thuế của doanh nghiệp bỏ trốn thực hiện thế nào?

Cần rà soát lại toàn bộ tờ khai thuế, lập hồ sơ khai bổ sung, quyết toán thuế TNDN, thuế GTGT, thuế TNCN còn thiếu. Sau đó, nộp đủ số thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt vi phạm hành chính. Khi đã có xác nhận không nợ thuế, rủi ro khi thành lập doanh nghiệp mới sẽ giảm đáng kể.

Câu 3: Rủi ro hình sự với chủ doanh nghiệp bỏ trốn là gì?

Nếu cơ quan thuế chứng minh được hành vi cố ý trốn thuế với số tiền lớn, chủ doanh nghiệp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, phạt tiền hoặc phạt tù, đồng thời bị cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý doanh nghiệp trong một thời gian. Đây là rủi ro rất nghiêm trọng, vượt xa mức xử phạt hành chính thông thường.

Câu 4: Làm sao biết mình có đang nằm trong danh sách rủi ro của cơ quan thuế?

Kế toán và chủ doanh nghiệp nên thường xuyên tra cứu tình trạng mã số thuế, danh sách doanh nghiệp nợ thuế bị công khai, đồng thời chủ động liên hệ cơ quan thuế quản lý để hỏi về các khoản nợ, vi phạm nếu có. Khi phát hiện vấn đề, nên xử lý sớm trước khi lập hoặc nhận lời đứng tên doanh nghiệp mới.

Tóm lại, việc tuân thủ đúng quy định về kế toán, kê khai và quyết toán thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được tiền phạt, tiền chậm nộp mà còn bảo vệ chính chủ doanh nghiệp khỏi nguy cơ bị coi là bỏ trốn, trốn thuế. Chủ doanh nghiệp và kế toán nội bộ nên xem nợ thuế là nghĩa vụ phải xử lý dứt điểm trước khi lên kế hoạch thành lập pháp nhân mới. Hãy chủ động rà soát quy trình nội bộ, cập nhật các quy định thuế hiện hành và tham khảo thêm các hướng dẫn chuyên sâu về quyết toán thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN để hạn chế rủi ro ngay từ đầu.

Bài viết cùng chủ đề