Ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế

Ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế

Ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế là trạng thái MST 03 khiến hàng nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh Việt Nam đối mặt với nợ thuế treo, phạt chậm nộp tích lũy hàng tháng. Người nộp thuế ngừng kinh doanh nhưng chưa hoàn tất quyết toán thuế TNDN, GTGT, TNCN sẽ bị gán trạng thái này và phải gánh chịu hậu quả pháp lý nghiêm trọng. 

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hậu quả thuế – kế toán, hướng dẫn quy trình quyết toán thuế TNDN, thuế GTGT, thuế TNCN khi ngừng hoạt động, và các bước chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo đúng Luật Quản lý thuế và Thông tư hướng dẫn hiện hành.

Ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế là gì?

Ý nghĩa trạng thái MST 03

+ Trạng thái 03 áp dụng cho người nộp thuế đã ngừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa thực hiện quyết toán thuế và làm thủ tục đóng MST.

+ Có 10 lý do chính dẫn đến tình trạng này, phổ biến nhất là doanh nghiệp giải thể đang chờ xác nhận thanh lý, phá sản chưa hoàn tất nghĩa vụ thuế, hoặc hộ kinh doanh ngừng bán hàng mà chủ chưa nộp hồ sơ. Đặc biệt, khi hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp nhỏ theo Luật Doanh nghiệp, phải có cam kết kế thừa toàn bộ nợ thuế của hộ trước đó.

Căn cứ pháp lý và VAS liên quan

+ Luật Quản lý thuế 2019 và Thông tư số 86/2024/TT-BTC bắt buộc người nộp thuế phải hoàn thành việc sử dụng hóa đơn điện tử, kê khai đầy đủ trước khi được đóng MST.

+ Về mặt kế toán, báo cáo tài chính phải tuân thủ VAS 01 về trình bày BCTC, trong đó điều chỉnh khoản dự phòng nợ thuế chưa thanh toán.

Một lưu ý quan trọng: chi phí phát sinh sau ngày ngừng hoạt động sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN nếu thiếu chứng từ chứng minh liên quan trực tiếp đến hoạt động thanh lý tài sản.

So sánh các trạng thái MST

Trạng thái Ý nghĩa Rủi ro phạt
MST 01 Người nộp thuế đang hoạt động (Đã được cấp GCN Đăng ký thuế) Trạng thái hoạt động bình thường.
MST 03 Ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng MST Phạt 0.03%/ngày, cưỡng chế TK
MST 06 NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký Phạt chậm đăng ký 2-25 triệu

Tham khảo thêm: nnt ngừng hđ nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mst có xuất hóa đơn được không?

Nghĩa vụ kế toán – thuế phải hoàn thành

Quy trình quyết toán thuế TNDN, GTGT, TNCN

+ Thời hạn: Chậm nhất là ngày thứ 45 kể từ ngày xảy ra sự kiện chấm dứt hoạt động (giải thể, phá sản, chấm dứt kinh doanh), doanh nghiệp phải nộp hồ sơ khai quyết toán thuế (TNDN, TNCN) và báo cáo tài chính đến cơ quan thuế (Căn cứ Khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019).

+ Hồ sơ chấm dứt hiệu lực MST: Bao gồm Văn bản đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế Mẫu số 24/ĐK-TCT (ban hành kèm Thông tư 105/2020/TT-BTC), biên bản thanh lý tài sản, văn bản xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế (nếu có yêu cầu từ Sở KH&ĐT). Doanh nghiệp thực hiện nộp hồ sơ qua hệ thống Thuedientu.gdt.gov.vn.

Hạch toán theo VAS và Thông tư 200/133

Hạch toán thanh lý tài sản cố định Khi thanh lý tài sản để đóng mã số thuế, kế toán cần ghi nhận đủ 2 bút toán:

  1. Xóa sổ TSCĐ: Nợ TK 811 (Giá trị còn lại), Nợ TK 214 (Hao mòn lũy kế) / Có TK 211 (Nguyên giá).

  2. Ghi nhận thu nhập từ thanh lý: Nợ TK 111, 112, 131 / Có TK 711 (Giá bán chưa thuế), Có TK 3331 (Thuế GTGT đầu ra – bắt buộc phải xuất hóa đơn thanh lý).

Ví dụ: Doanh nghiệp ngừng kinh doanh, thanh lý máy móc có nguyên giá 300 triệu, đã khấu hao 220 triệu. Giá trị còn lại là 80 triệu. Bán thanh lý với giá 80 triệu (chưa VAT).

  • Chi phí (TK 811): 80 triệu.

  • Doanh thu (TK 711): 80 triệu.

  • Lợi nhuận từ thanh lý = 0. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải kê khai và nộp số thuế GTGT đầu ra của hóa đơn thanh lý này (80 triệu x 10% = 8 triệu) vào ngân sách nhà nước.

Lưu trữ chứng từ và kê khai điện tử

+ Chi phí được trừ chỉ bao gồm những khoản có hóa đơn điện tử hợp pháp theo Nghị định 123/2020, lưu trữ đầy đủ trong 10 năm theo Luật Kế toán.

+ So sánh Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC về chuyển tiếp sổ sách khi giải thể: Thông tư 133 bổ sung quy định chi tiết hơn về trình bày báo cáo tài chính năm giải thể, yêu cầu công khai thông tin thanh lý rõ ràng. Doanh nghiệp cần lưu ý điều này khi chuẩn bị hồ sơ quyết toán.

Rủi ro phạt, sai sót thường gặp và cách khắc phục

Sai sót thường gặp và mức phạt

+ Sai sót thường gặp nhất là doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng nghĩ rằng “không còn gì để kê khai”, dẫn tới bỏ luôn tờ khai thuế GTGT, thuế TNDN tạm tính, báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn và báo cáo tài chính. Khi cơ quan thuế rà soát, hệ thống ghi nhận doanh nghiệp không nộp tờ khai nhiều kỳ liên tiếp nên áp dụng mức phạt chậm nộp tờ khai, phạt không nộp báo cáo, đồng thời tính tiền chậm nộp trên số thuế còn sót lại chưa thanh toán.

Hành vi vi phạm Hậu quả thường gặp
Không nộp tờ khai thuế, báo cáo 0 Bị phạt chậm nộp cho từng kỳ, cưỡng chế nếu kéo dài.
Không lập báo cáo tài chính năm cuối Bị phạt hành chính, khó hoàn tất thủ tục đóng MST.
Chi phí không có chứng từ hợp lệ Bị loại khi quyết toán thuế TNDN, tăng số thuế phải nộp.

+ Mức phạt khi vi phạm:

Nội dung Chi tiết
Phạt chậm nộp tiền thuế Phạt 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP; đồng thời nợ thuế bị treo tự động trên hệ thống.
Vi phạm kéo dài > 90 ngày Có thể bị cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế: phong tỏa tài khoản ngân hàng.
Sau 1 năm không hoạt động Có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh theo quy định.
Phạt hành chính chậm nộp tờ khai Mức phạt dao động 2 – 25 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.
Trốn thuế cố ý Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

Case study doanh nghiệp/hộ kinh doanh tại Việt Nam

Tình huống 1: Doanh nghiệp SME tại TP.HCM ở trạng thái 03 trong 8 tháng, nợ thuế GTGT 50 triệu do thiếu hóa đơn đầu vào hợp lệ. Khi thanh tra thuế, doanh nghiệp bị truy thu toàn bộ 50 triệu cộng phạt 20% (10 triệu) và phạt chậm nộp tích lũy thêm 3,6 triệu.

Tình huống 2: Hộ kinh doanh tại Hà Nội thông báo phá sản nhưng chưa nộp quyết toán thuế TNCN cho 3 lao động thời vụ, bị cơ quan thuế kê biên tài sản cá nhân của chủ hộ, đồng thời không được cấp MST mới khi mở doanh nghiệp.

Kinh nghiệm tuân thủ và khôi phục MST

Quy trình khôi phục MST như sau: 

Bước 1 – Nộp thông báo đóng MST mẫu 08/MST kèm tờ khai quyết toán đầy đủ cho cơ quan thuế quản lý.

Bước 2 – Thanh toán hoàn tất nợ thuế và phạt (nếu có).

Bước 3 – Cơ quan thuế xác nhận và cấp thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế. Thời gian xử lý thông thường 3-5 ngày làm việc. Nếu doanh nghiệp cần khôi phục MST sau khi đã ở trạng thái 03, phải nộp đơn khôi phục kèm giải trình lý do, kiểm tra trạng thái trên etax.gdt.gov.vn trước khi làm thủ tục.

Lưu ý quan trọng: với hồ sơ phức tạp, nên trao đổi trực tiếp với cơ quan thuế để được hướng dẫn cụ thể, tránh sai sót làm ảnh hưởng đến báo cáo tài chính VAS và kế hoạch tái cấu trúc doanh nghiệp.

FAQ về ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế

Ngừng hoạt động bao lâu thì bắt buộc phải đóng mã số thuế?

Pháp luật không quy định cứng một thời hạn cố định, nhưng càng kéo dài thì số kỳ kê khai, số kỳ báo cáo tài chính phải nộp và mức phạt chậm nộp càng tăng. Doanh nghiệp nên quyết toán thuế và làm thủ tục chấm dứt MST ngay khi chắc chắn không tiếp tục kinh doanh.

Khi ngừng hoạt động nhưng chưa đóng MST có phải nộp báo cáo tài chính không?

Có. Doanh nghiệp vẫn phải lập báo cáo tài chính năm theo chế độ kế toán áp dụng và gửi cơ quan thuế đúng hạn, kể cả khi không còn phát sinh doanh thu. Không nộp báo cáo tài chính là một hành vi vi phạm hành chính về kế toán và thuế.

Lỗ thuế TNDN năm ngừng hoạt động có được kết chuyển sang các năm sau không?

Nếu doanh nghiệp chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế và tiếp tục kê khai đầy đủ, số lỗ được kết chuyển tối đa 5 năm liên tiếp kể tính từ năm sau năm phát sinh khoản lỗ. Nếu đóng MST, phần lỗ chưa sử dụng hết sẽ không được kết chuyển sang pháp nhân khác.

Khi ngừng hoạt động, hóa đơn điện tử còn tồn phải xử lý thế nào?

Doanh nghiệp cần thông báo hủy, chấm dứt sử dụng hóa đơn theo mẫu cơ quan thuế quy định, đồng thời rà soát lại các hóa đơn đã xuất để bảo đảm kê khai đầy đủ thuế GTGT, thuế TNDN liên quan trước khi nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Kết luận

Tóm lại, ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế không làm chấm dứt nghĩa vụ kê khai và quyết toán thuế của doanh nghiệp. Việc hiểu đúng quy định, chủ động hoàn tất báo cáo tài chính, tờ khai thuế và thủ tục chấm dứt MST sẽ giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro truy thu, phạt chậm nộp và cưỡng chế thuế về sau.

Kế toán và chủ doanh nghiệp nên thường xuyên rà soát quy trình nội bộ, cập nhật quy định mới về quản lý thuế, đồng thời tham khảo thêm các hướng dẫn chuyên sâu để xử lý dứt điểm hồ sơ khi ngừng hoạt động.

👉 Liên hệ ngay Kế toán ANTA để được tư vấn miễn phí dịch vụ mở lại mã số thuế công ty bị đóng – rà soát nguyên nhân, hướng dẫn hồ sơ đầy đủ, hỗ trợ xử lý nhanh theo đúng quy định.

Bài viết cùng chủ đề