Cách hạch toán tài khoản 157 theo thông tư 200

Tài khoản 157 theo Thông tư 200 đóng vai trò quan trọng trong việc hạch toán hàng gửi đi bán, một nghiệp vụ phổ biến nhưng thường gây bối rối cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các SME.

Trong bối cảnh thương mại hiện đại, việc gửi hàng hóa, thành phẩm đi bán đại lý hoặc ký gửi ngày càng gia tăng. Điều này đòi hỏi kế toán phải nắm vững các quy định để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trên báo cáo tài chính.

Tài khoản 157 theo Thông tư 200 là gì?

Định nghĩa tài khoản 157 và phạm vi sử dụng

Tài khoản 157, hay còn gọi là “Hàng gửi đi bán”, được sử dụng để phản ánh trị giá thực tế của hàng hóa, thành phẩm mà doanh nghiệp đã xuất kho để gửi cho các bên nhận đại lý, nhận ký gửi hoặc các đơn vị khác để bán hộ. Điều quan trọng cần lưu ý là tại thời điểm xuất kho, số hàng này vẫn chưa được xác định là đã bán và quyền sở hữu vẫn thuộc về doanh nghiệp.

Nguyên tắc kế toán phản ánh trị giá hàng gửi đi bán theo giá gốc

Theo Thông tư 200, trị giá hàng gửi đi bán phải được ghi nhận theo giá gốc xuất kho của hàng hóa, thành phẩm đó. Giá gốc bao gồm tất cả các chi phí trực tiếp liên quan đến việc tạo ra hoặc mua hàng hóa, như giá mua, chi phí vận chuyển, bốc dỡ. Nguyên tắc này đảm bảo rằng tài sản của doanh nghiệp được phản ánh một cách trung thực và khách quan.

Theo dõi sổ chi tiết hàng gửi, quyền sở hữu hàng hóa gửi bán

Mặc dù hàng đã xuất khỏi kho, doanh nghiệp vẫn phải duy trì quyền sở hữu và theo dõi chặt chẽ số lượng, giá trị của hàng gửi đi bán. Để làm được điều này, kế toán cần mở sổ chi tiết cho tài khoản 157, phân loại theo từng đối tượng nhận gửi bán (đại lý, ký gửi), từng loại mặt hàng và từng lô hàng cụ thể. Việc này giúp kiểm soát tồn kho và đối chiếu dễ dàng khi phát sinh nghiệp vụ.

Hạch toán các nghiệp vụ liên quan tài khoản 157

Ghi nhận xuất kho hàng gửi đi bán, gửi đại lý, ký gửi theo hợp đồng

Khi doanh nghiệp xuất hàng hóa, thành phẩm từ kho để gửi đi bán đại lý, ký gửi, hoặc theo các hợp đồng tương tự, kế toán sẽ ghi nhận giá trị hàng này vào tài khoản 157. Nghiệp vụ hạch toán cụ thể là: Nợ TK 157 (Hàng gửi đi bán) / Có TK 155 (Thành phẩm) hoặc TK 156 (Hàng hóa). Giá trị ghi nhận là giá gốc xuất kho.

Ghi nhận doanh thu, thuế GTGT khi hàng gửi đi bán được xác định đã bán

Doanh thu chỉ được ghi nhận khi hàng gửi đi bán đã được bên nhận đại lý/ký gửi xác định là đã bán cho khách hàng cuối cùng. Tại thời điểm này, kế toán ghi nhận doanh thu và các khoản phải thu. Hạch toán: Nợ TK 131 (Phải thu của khách hàng) / Có TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) và Có TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp).

Ghi nhận giá vốn của hàng đã bán qua TK 632 và xác định cuối kỳ hàng tồn chưa bán

Cùng với việc ghi nhận doanh thu, kế toán đồng thời phải ghi nhận giá vốn của số hàng đã bán để xác định chi phí doanh nghiệp. Nghiệp vụ hạch toán là: Nợ TK 632 (Giá vốn hàng bán) / Có TK 157 (Hàng gửi đi bán). Cuối kỳ, số dư bên Nợ của tài khoản 157 phản ánh giá trị hàng hóa vẫn còn đang gửi bán nhưng chưa được tiêu thụ.

Xử lý hàng gửi đi bán bị trả lại hoặc hư hỏng không bán được

Trong trường hợp hàng gửi đi bán bị khách hàng trả lại hoặc bị hư hỏng, không thể bán được, kế toán cần điều chỉnh tài khoản 157. Nếu hàng trả lại nhập kho: Nợ TK 155, 156 / Có TK 157. Nếu hàng hư hỏng không thể bán, phải tiến hành xử lý tổn thất theo quy định, ghi nhận giá trị tổn thất vào các tài khoản chi phí liên quan.

Quản lý tài khoản 157 và ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

Mở sổ chi tiết theo từng khách hàng, từng loại hàng gửi bán

Để quản lý tài khoản 157 hiệu quả, doanh nghiệp phải mở sổ chi tiết riêng biệt cho từng đối tác (đại lý, ký gửi) và từng mặt hàng cụ thể. Việc này giúp kế toán viên dễ dàng kiểm soát số lượng, giá trị hàng hóa đã gửi, số đã bán và số còn tồn, giảm thiểu rủi ro thất thoát hoặc sai sót trong quá trình theo dõi và đối chiếu.

Đối chiếu, kiểm kê và kết chuyển số dư cuối kỳ tài khoản 157

Thường xuyên đối chiếu số liệu trên sổ sách với biên bản nhận hàng/bán hàng từ các đối tác là rất cần thiết. Doanh nghiệp cần thực hiện kiểm kê định kỳ để xác nhận số lượng hàng thực tế còn ở các điểm gửi bán. Cuối kỳ, số dư của tài khoản 157 phản ánh tổng giá trị hàng hóa vẫn đang thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng chưa tiêu thụ.

Tác động tài khoản 157 đến báo cáo tài sản và báo cáo kết quả kinh doanh

Số dư Nợ của tài khoản 157 được thể hiện trên Bảng cân đối kế toán tại chỉ tiêu “Hàng tồn kho” thuộc phần “Tài sản ngắn hạn”. Điều này phản ánh nguồn lực đang được doanh nghiệp nắm giữ. Trên Báo cáo kết quả kinh doanh, các nghiệp vụ ghi nhận doanh thu và giá vốn từ hàng gửi đi bán (thông qua TK 511 và TK 632) sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến chỉ tiêu doanh thu và lợi nhuận gộp của doanh nghiệp.

Các lưu ý và xử lý sai sót trong theo dõi TK 157

Một số sai sót phổ biến ở SME bao gồm không theo dõi chi tiết, ghi nhận doanh thu không đúng thời điểm, hoặc nhầm lẫn quyền sở hữu hàng hóa. Để khắc phục, doanh nghiệp cần tăng cường đào tạo kế toán, thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ và đối chiếu số liệu thường xuyên với đối tác. Việc ứng dụng phần mềm kế toán có thể giúp tự động hóa và giảm thiểu lỗi.

FAQ về tài khoản 157 theo Thông tư 200

Q1: Tài khoản 157 dùng để phản ánh gì?

Trả lời: Tài khoản 157 dùng để phản ánh trị giá hàng hóa, thành phẩm đã gửi đi bán, gửi bán đại lý, ký gửi nhưng chưa xác định là đã bán.

Q2: Hàng gửi đi bán có thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp không?

Trả lời: Có, hàng gửi đi bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp cho đến khi xác định là đã bán và quyền sở hữu được chuyển giao cho người mua cuối cùng.

Q3: Khi nào ghi giảm tài khoản 157?

Trả lời: Tài khoản 157 được ghi giảm khi hàng đã xác định tiêu thụ (ghi giá vốn), khi khách hàng trả lại hàng, hoặc khi hàng bị hư hỏng không thể bán được.

Q4: Làm thế nào để quản lý chi tiết hàng gửi đi bán?

Trả lời: Doanh nghiệp cần mở sổ chi tiết theo từng loại hàng, từng khách hàng/đối tác nhận gửi bán và từng cơ sở nhận đại lý để quản lý chính xác và kịp thời.

Việc nắm vững và áp dụng đúng quy định về tài khoản 157 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp, đặc biệt là các SME, quản lý hiệu quả nghiệp vụ hàng gửi đi bán.

Từ việc hiểu rõ định nghĩa, nguyên tắc kế toán đến các bước hạch toán cụ thể và cách quản lý sổ sách, tất cả đều phải tuân thủ chuẩn mực để đảm bảo tính minh bạch và chính xác của báo cáo tài chính.

Bài viết cùng chủ đề