Có giấy phép kinh doanh nhưng không đóng thuế

Có giấy phép kinh doanh nhưng không đóng thuế

Có giấy phép kinh doanh nhưng không đóng thuế là tình huống phổ biến khi doanh nghiệp đăng ký nhưng chưa phát sinh doanh thu, không xuất hóa đơn và chưa giao dịch gì. Nhiều đơn vị nhầm tưởng “không hoạt động thì không cần kê khai”, dẫn đến bị phạt do để trống tờ khai GTGT/TNDN/TNCN nhiều kỳ, thậm chí bị đưa vào diện rủi ro và khóa mã số thuế. Bài viết sẽ hướng dẫn cách xử lý đúng theo Luật Quản lý thuế, phân biệt “doanh thu 0” với “tạm ngừng hợp pháp”, kèm ví dụ tờ khai 0 đồng và checklist chứng từ để tránh truy thu khi thanh tra.

1) Nghĩa vụ thuế khi không hoạt động: “treo” khác “tạm ngừng”

Về nguyên tắc, doanh nghiệp đã có mã số thuế thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ khai thuế theo kỳ, kể cả kỳ không phát sinh doanh thu/số thuế phải nộp, trừ trường hợp được cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế ghi nhận tình trạng tạm ngừng hợp pháp theo quy định. 

Bạn nên tự “chốt trạng thái” ngay từ đầu: (1) Doanh thu 0 nhưng vẫn hoạt động pháp lý → tiếp tục nộp tờ khai 0 đồng; (2) Tạm ngừng kinh doanh → nộp thông báo tạm ngừng đúng hạn để được dừng nghĩa vụ khai theo quy định (trừ nghĩa vụ còn tồn). 

Trạng thái Hồ sơ cần làm Rủi ro nếu bỏ
Doanh thu 0 (không tạm ngừng) Khai GTGT/TNDN/TNCN theo kỳ (0 đồng), báo cáo sử dụng hóa đơn nếu thuộc diện Phạt chậm/nộp thiếu hồ sơ khai thuế
Tạm ngừng hợp pháp Thông báo tạm ngừng + hoàn tất nghĩa vụ còn tồn (nếu có) Bị xem là “treo”, bị nhắc/kiểm tra rủi ro

2) Kê khai tờ khai “0 đồng” và hạch toán tối thiểu theo VAS

Bước 1: Xác định kỳ khai GTGT (tháng/quý) theo quy mô; nếu không phát sinh: lập tờ khai GTGT (mẫu phổ biến 01/GTGT) với chỉ tiêu doanh thu, thuế đầu ra/đầu vào đều bằng 0.

Bước 2: Thuế TNDN tạm tính quý: ghi 0 nếu không có thu nhập tính thuế.

Bước 3: Nếu không chi lương, không khấu trừ thuế TNCN thì không phát sinh tờ khai khấu trừ; nếu có trả lương duy trì, vẫn phải kê khai TNCN theo kỳ. 

Về sổ sách, theo VAS/Thông tư 200/133, doanh nghiệp “doanh thu 0” vẫn nên duy trì chứng từ tối thiểu: vốn góp, chi phí duy trì (phí ngân hàng, chữ ký số, tiền lương thời vụ nếu có), và báo cáo tài chính cuối năm nếu thuộc diện phải nộp. Lưu ý khác biệt ngắn gọn: VAS thường ghi nhận theo chi phí thực tế phát sinh; IFRS có thể yêu cầu đánh giá tổn thất/ước tính khác, nhưng kê khai thuế ở Việt Nam vẫn bám chứng từ hợp lệ và quy định thuế. 

3) Rủi ro bị phạt khi “không đóng thuế” và cách xử lý an toàn cho SME

Dù số thuế phải nộp bằng 0, việc không nộp hồ sơ khai thuế vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2020 (đã được sửa đổi/bổ sung bởi các văn bản mới nếu có hiệu lực tại thời điểm xử phạt). 

Ngoài phạt tờ khai, nếu phát sinh thuế mà nộp chậm thì bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp theo Luật Quản lý thuế. 

Case thực tế (SME): Công ty có GPKD 18 tháng không kê khai GTGT/TNDN vì “chưa bán hàng”. Khi bị nhắc nợ hồ sơ, kế toán nộp bổ sung 6 kỳ tờ khai 0 đồng, kèm công văn giải trình chưa phát sinh hoạt động và rà soát lại hóa đơn điện tử (không phát hành). Kinh nghiệm: nếu dự kiến “đóng băng” trên 3–6 tháng, hãy làm thủ tục tạm ngừng đúng quy định để giảm số kỳ phải nộp tờ khai và giảm rủi ro bị đưa vào diện theo dõi. 

4) FAQ

Có giấy phép kinh doanh nhưng không hoạt động có phải kê khai thuế không?

Thường vẫn phải kê khai theo kỳ với số liệu 0 (GTGT/TNDN và TNCN nếu có chi trả), trừ khi đã tạm ngừng hợp pháp và đáp ứng điều kiện được tạm dừng nghĩa vụ khai theo quy định. 

Không kê khai vì doanh thu 0 có bị phạt không?

Có thể bị phạt hành chính về chậm/nộp thiếu hồ sơ khai thuế theo Nghị định 125/2020 và các văn bản sửa đổi (nếu áp dụng tại thời điểm xử phạt), dù không phát sinh số thuế phải nộp. 

Khi nào nên làm thủ tục tạm ngừng thay vì nộp tờ khai 0 đồng?

Khi chắc chắn ngừng hoạt động nhiều tháng và không phát sinh hóa đơn, doanh thu, chi lương… Tạm ngừng hợp pháp giúp giảm nghĩa vụ khai định kỳ (tùy điều kiện), hạn chế rủi ro bị đánh giá “treo” và bị kiểm tra.

Doanh nghiệp “treo” lâu có nên giải thể không?

Nếu không có kế hoạch kinh doanh rõ ràng, giải thể thường tiết kiệm chi phí duy trì (chữ ký số, kê khai, báo cáo) và giảm rủi ro hồ sơ thuế kéo dài. Trước khi giải thể cần rà soát nghĩa vụ thuế còn tồn và nộp đủ hồ sơ theo yêu cầu cơ quan thuế.

Tóm lại: Có giấy phép kinh doanh nhưng không đóng thuế không có nghĩa được bỏ kê khai. Doanh nghiệp cần xác định đúng trạng thái (doanh thu 0 hay tạm ngừng), nộp tờ khai 0 đồng đúng hạn, lưu hồ sơ chứng minh chưa phát sinh hoạt động và duy trì sổ sách tối thiểu theo Thông tư 200/133. Làm đúng sẽ tránh phạt, hạn chế nguy cơ khóa mã số thuế và thuận lợi khi hoạt động trở lại hoặc giải thể. Khuyến nghị: lập checklist nghĩa vụ thuế theo quý, rà soát hóa đơn điện tử và cập nhật quy định mới trước kỳ quyết toán.

Tham khảo thêm: Doanh thu hộ kinh doanh bao nhiêu thì phải đóng thuế

Bài viết cùng chủ đề