Chỉ tiêu 136 trên bảng cân đối kế toán

Chỉ tiêu 136 trên bảng cân đối kế toán là câu hỏi “kinh điển” mỗi mùa lập báo cáo tài chính theo Thông tư 200, đặc biệt với kế toán mới. Nếu ghi sai mã 136, doanh nghiệp có thể trình bày sai cơ cấu tài sản ngắn hạn, làm lệch các chỉ số tài chính và bị cơ quan thuế, kiểm toán chất vấn khi quyết toán. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ bản chất chỉ tiêu, cách lấy số liệu từ các tài khoản liên quan, lập Excel theo VAS 21, đồng thời chỉ ra những sai sót thực tế tại SME và kinh nghiệm xử lý khi bị rà soát.

Khái niệm và căn cứ pháp lý chỉ tiêu 136 BCTC

Chỉ tiêu 136 phản ánh khoản phải thu nào

Theo Thông tư 200, chỉ tiêu 136 “Phải thu ngắn hạn khác” phản ánh các khoản phải thu dự kiến thu hồi trong vòng không quá mười hai tháng, không thuộc phải thu khách hàng hay trả trước cho người bán. Thường gặp nhất là tạm ứng nhân viên, chi hộ hộ bên thứ ba, ký quỹ, ký cược ngắn hạn và các khoản phải thu khác phát sinh ngoài hoạt động bán hàng thông thường.

Nguồn số liệu và căn cứ Thông tư 200, 133

Số liệu chỉ tiêu 136 trên bảng cân đối kế toán được tổng hợp chủ yếu từ dư Nợ tài khoản 1385, 1388, 141, 244 đủ điều kiện ngắn hạn, sau khi trừ dự phòng phải thu khó đòi tại tài khoản 139. Thông tư 133 áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc phân loại theo thời hạn thu hồi, phù hợp chuẩn mực kế toán VAS 21 về trình bày báo cáo tài chính.

Nguyên tắc phân loại ngắn hạn theo VAS 21

Chuẩn mực kế toán yêu cầu đánh giá thời gian thu hồi còn lại tại ngày lập báo cáo tài chính. Nếu doanh nghiệp dự kiến thu hồi khoản phải thu trong vòng mười hai tháng, khoản đó được phân loại là tài sản ngắn hạn và ghi vào chỉ tiêu 136. Ngược lại, nếu kỳ hạn thu hồi dài hơn thì phải chuyển sang chỉ tiêu tài sản dài hạn tương ứng, tránh làm “đẹp” giả tạo khả năng thanh toán ngắn hạn.

Hướng dẫn lập và hạch toán chỉ tiêu 136 theo VAS

Quy trình lấy số liệu mã 136 từng bước

Bước một, kế toán in sổ cái và sổ chi tiết các tài khoản 1385, 1388, 141, 244 để tổng hợp toàn bộ dư Nợ cuối kỳ. Bước hai, rà soát từng khoản phải thu, xác định thời hạn thu hồi còn lại, chỉ giữ lại các khoản có thời gian thu hồi không quá mười hai tháng tính từ ngày lập báo cáo tài chính năm.

Bước ba, trừ đi giá trị dự phòng phải thu khó đòi đã trích tại tài khoản 139 liên quan đến các khoản phải thu này, để ra số liệu thuần ghi vào chỉ tiêu 136. Cuối cùng, kiểm tra đối chiếu số liệu trên bảng cân đối kế toán với sổ kế toán tổng hợp và chi tiết để đảm bảo khớp đúng.

Bút toán mẫu minh họa cho chỉ tiêu 136

Nghiệp vụ	Bút toán hạch toán
Tạm ứng cho nhân viên đi công tác	Nợ TK 141 / Có TK 111, 112
Chi hộ bên thứ ba theo hợp đồng	Nợ TK 1388 / Có TK 111, 112

Ví dụ, một doanh nghiệp có dư Nợ tài khoản 1388 là một trăm năm mươi triệu đồng, dự phòng phải thu khó đòi mười lăm triệu đồng. Khi lập báo cáo tài chính, chỉ tiêu 136 sẽ ghi một trăm ba mươi lăm triệu đồng, phản ánh giá trị thuần có thể thu hồi.

Ảnh hưởng quyết toán thuế và kê khai liên quan

Về thuế TNDN, bản thân khoản phải thu ngắn hạn khác không làm phát sinh thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, chi phí trích lập dự phòng phải thu khó đòi liên quan đến chỉ tiêu 136 chỉ được tính vào chi phí được trừ nếu đáp ứng điều kiện về hồ sơ, thời gian nợ và tỷ lệ trích. Khi kiểm toán hoặc thanh tra, cơ quan chức năng thường đối chiếu kỹ giữa báo cáo tài chính, sổ chi tiết và chứng từ gốc.

Sai sót thực tế, rủi ro và case study xử lý

Sai sót thường gặp khi lập chỉ tiêu 136

Sai sót phổ biến nhất là đưa cả các khoản ký quỹ, ký cược dài hạn hoặc khoản phải thu trên mười hai tháng vào chỉ tiêu 136, làm sai lệch cơ cấu tài sản ngắn hạn. Một lỗi khác là quên trừ dự phòng phải thu khó đòi, khiến số liệu phải thu ngắn hạn khác bị “phồng” lên, không phản ánh đúng rủi ro tín dụng của doanh nghiệp trong báo cáo tài chính.

Rủi ro thanh tra và mức phạt tiềm ẩn

Khi thanh tra, cơ quan thuế thường khoanh vùng các khoản phải thu lớn, kéo dài nhiều năm ở chỉ tiêu 136 để kiểm tra bản chất. Nếu phát hiện doanh nghiệp lợi dụng dự phòng phải thu khó đòi để tăng chi phí, hoặc che giấu nợ xấu, phần chi phí không đúng quy định sẽ bị loại, truy thu thuế TNDN kèm tiền chậm nộp. Trường hợp sai phân loại nghiêm trọng còn có thể bị đánh giá là vi phạm chế độ kế toán.

Kinh nghiệm tuân thủ chuẩn mực và xử lý sai sót

Kinh nghiệm thực tế tại các SME cho thấy nên lập bảng theo dõi riêng cho từng khoản phải thu ngắn hạn khác, ghi rõ đối tượng, nguyên nhân phát sinh, thời hạn thu hồi và chứng từ đính kèm. Hàng quý, kế toán rà soát các khoản tạm ứng, chi hộ quá hạn để có biện pháp thu hồi hoặc xử lý. Nếu phát hiện sai sót chỉ tiêu 136 đã nộp, doanh nghiệp cần lập báo cáo tài chính điều chỉnh theo VAS 29 và gửi giải trình kịp thời để giảm rủi ro xử phạt.

FAQ

Chỉ tiêu 136 trên bảng cân đối kế toán lấy từ tài khoản nào?

Chỉ tiêu 136 được tổng hợp từ dư Nợ các tài khoản 1385, 1388, 141, 244 đủ điều kiện thu hồi trong vòng mười hai tháng, sau khi trừ dự phòng phải thu khó đòi tại tài khoản 139. Số liệu cần đối chiếu với sổ chi tiết để đảm bảo khớp đúng với báo cáo tài chính theo Thông tư 200.

Tạm ứng nhân viên có ghi vào chỉ tiêu 136 không?

Các khoản tạm ứng nhân viên được hạch toán tại tài khoản 141 và nếu dự kiến thu hồi trong vòng mười hai tháng thì được đưa vào chỉ tiêu 136. Trường hợp tạm ứng kéo dài nhiều năm, doanh nghiệp cần xem xét lại bản chất, có thể phải chuyển sang khoản phải thu dài hạn hoặc xử lý dứt điểm theo quy chế tài chính nội bộ.

Dự phòng phải thu khó đòi liên quan chỉ tiêu 136 được trừ thuế không?

Doanh nghiệp được tính chi phí trích lập dự phòng phải thu khó đòi liên quan các khoản phải thu ngắn hạn khác vào chi phí được trừ nếu tuân thủ đúng quy định về đối tượng, thời gian nợ và tỷ lệ trích. Nếu trích vượt mức cho phép hoặc thiếu hồ sơ chứng minh, phần vượt sẽ bị loại khỏi chi phí khi quyết toán thuế TNDN.

Sai phân loại chỉ tiêu 136 cần xử lý như thế nào?

Khi phát hiện sai phân loại chỉ tiêu 136 đã nộp, doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ khoản phải thu, lập báo cáo tài chính điều chỉnh theo nguyên tắc của chuẩn mực kế toán và Thông tư 200. Đồng thời, gửi văn bản giải trình kèm số liệu đối chiếu cho cơ quan thuế, hạn chế tình trạng bị cho là cố ý làm sai và giảm rủi ro bị áp dụng mức phạt cao.

Hiểu đúng và lập chuẩn chỉ tiêu 136 trên bảng cân đối kế toán giúp báo cáo tài chính của doanh nghiệp minh bạch hơn, phản ánh đúng khả năng thu hồi vốn và mức độ rủi ro phải thu. Đối với kế toán SME, việc tuân thủ Thông tư 200, phân loại chính xác ngắn hạn, dài hạn và quản lý chặt chẽ chứng từ, dự phòng không chỉ giảm áp lực khi kiểm toán, thanh tra mà còn hỗ trợ ban lãnh đạo ra quyết định tài chính hiệu quả. Hãy thường xuyên rà soát quy trình nội bộ, cập nhật quy định mới và tham khảo thêm các hướng dẫn lập báo cáo tài chính liên quan.

Bài viết cùng chủ đề