Công ty mới thành lập có được miễn thuế môn bài không?

Công ty mới thành lập có được miễn thuế môn bài không?

Công ty mới thành lập có được miễn thuế môn bài không? trong năm đầu theo Nghị định 22/2020, nhưng vẫn phải kê khai đầy đủ; nếu không, có thể bị phạt 2–8 triệu đồng. Bài viết hướng dẫn điều kiện miễn, thời hạn kê khai, cách điền tờ khai 01/LPMB trên cổng thuế điện tử, hạch toán theo VAS và các rủi ro khi bị thanh tra.

Quy định miễn môn bài doanh nghiệp mới

Điều kiện miễn thuế môn bài năm đầu

Theo Nghị định 22/2020 sửa đổi Nghị định 139/2016, tổ chức thành lập mới (được cấp mã số thuế, mã số doanh nghiệp mới) được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu thành lập hoặc ra hoạt động, tính theo năm dương lịch từ 01/01 đến 31/12. Miễn năm đầu chỉ áp dụng một lần, không phụ thuộc vốn điều lệ lớn hay nhỏ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển từ hộ kinh doanh còn được hưởng cơ chế miễn riêng tối đa 3 năm.

Thời hạn kê khai bắt buộc khi được miễn

Miễn nộp không đồng nghĩa miễn khai. Doanh nghiệp mới, dù thuộc diện miễn lệ phí môn bài năm đầu, vẫn phải nộp tờ khai lệ phí môn bài (mẫu 01/LPMB) chậm nhất là ngày 30/01 năm sau năm thành lập hoặc bắt đầu hoạt động theo Điều 10 Nghị định 126/2020. Một số hướng dẫn thực tế cho phép nộp trong 30 ngày nếu chưa phát sinh hoạt động, nhưng an toàn nhất là không để quá hạn 30/01.

Tham khảo thêm: Thời hạn nộp tờ khai thuế môn bài cho địa điểm kinh doanh mới thành lập

Bảng đối tượng được miễn môn bài

Đối tượng Thời gian miễn Ghi chú
Công ty mới thành lập Năm đầu thành lập hoặc ra hoạt động Miễn 100% lệ phí môn bài
Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển từ hộ kinh doanh 03 năm đầu kể từ ngày đăng ký Theo Luật Hỗ trợ DNNVV
Hộ, cá nhân lần đầu kinh doanh Năm đầu ra hoạt động Cơ quan thuế xác định doanh thu

Trong thời gian miễn, nếu doanh nghiệp mở thêm chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh thì các đơn vị phụ thuộc này cũng được miễn lệ phí môn bài cùng thời gian.

Thủ tục kê khai và hạch toán VAS

Hướng dẫn kê khai 01/LPMB khi được miễn

Hiện nay, tờ khai lệ phí môn bài dùng mẫu 01/LPMB theo Thông tư 80/2021, thay thế cách gọi 01/MBAI trước đây. Kế toán đăng nhập cổng thuế điện tử, chọn tờ khai 01/LPMB, tích ô “Khai lần đầu”, khai đầy đủ thông tin doanh nghiệp, vốn điều lệ, ghi rõ thuộc diện miễn năm đầu và để số tiền lệ phí bằng 0 đồng, sau đó ký số và gửi tờ khai trước hạn.

Hồ sơ chứng minh được miễn môn bài

Hồ sơ cần lưu gồm: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông báo mã số thuế, tờ khai 01/LPMB thể hiện số lệ phí 0 đồng, thông báo chấp nhận của cơ quan thuế. Trường hợp doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển từ hộ kinh doanh, nên lưu thêm hồ sơ chứng minh nguồn gốc chuyển đổi. Tất cả chứng từ này phải được lưu tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán để phục vụ quyết toán thuế TNDN và thanh tra sau này.

Ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và quyết toán TNDN

Do được miễn nên trong năm đầu, doanh nghiệp không ghi nhận chi phí lệ phí môn bài trên báo cáo tài chính VAS 01, không phát sinh bút toán Nợ 6428/Có 3338. Lợi nhuận trước thuế TNDN vì vậy cao hơn so với các năm sau. Khi quyết toán thuế TNDN, khoản miễn này không làm phát sinh điều chỉnh chi phí được trừ. Với đơn vị áp dụng Thông tư 133, trình bày đơn giản hơn nhưng nguyên tắc ghi nhận tương tự.

Năm thứ 2 nộp môn bài bình thường

Từ năm thứ hai trở đi, doanh nghiệp phải kê khai và nộp lệ phí môn bài theo mức 2 hoặc 3 triệu đồng tùy vốn điều lệ, chậm nhất ngày 30/01 hằng năm. Khi đó, kế toán hạch toán chi phí: Nợ 6428/Có 3338, chi phí này là chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN nếu chứng từ nộp tiền đầy đủ, hợp lệ. Cần đối chiếu số đã nộp với tờ khai quyết toán để tránh chênh lệch.

Rủi ro không khai và case study thực tế

Sai sót thường gặp của startup mới

Lỗi phổ biến là cho rằng “được miễn thì khỏi kê khai”, dẫn đến không nộp tờ khai 01/LPMB hoặc nộp sau hạn 30/01. Một số kế toán mới cũng hay quên cập nhật mẫu tờ khai mới, điền sai ngày cấp giấy phép, sai mã số thuế, hoặc không lưu chứng từ in từ hệ thống eTax. Khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu, doanh nghiệp có thể bị xử phạt về khai sai, thiếu hồ sơ.

Case study: Startup SME miễn môn bài thành công

Ví dụ, Công ty XYZ thành lập ngày 05/01/2025 với vốn điều lệ 2 tỷ đồng. Kế toán lập tờ khai 01/LPMB trên cổng thuế ngày 20/01/2025, đánh dấu thuộc diện miễn lệ phí môn bài năm 2025 và ghi số tiền 0 đồng. Năm 2026, doanh nghiệp nộp 2 triệu đồng lệ phí đúng hạn 30/01, hạch toán chi phí theo VAS. Nhờ làm đúng từ đầu, công ty không bị truy thu hay phạt khi quyết toán thuế TNDN, thuế GTGT, thuế TNCN.

Kinh nghiệm xử lý thanh tra môn bài

Khi thanh tra, cơ quan thuế thường yêu cầu bảng tổng hợp lệ phí môn bài các năm, tờ khai 01/LPMB và chứng từ nộp tiền. Với năm được miễn, kế toán chỉ cần xuất trình tờ khai ghi 0 đồng kèm Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thể hiện thời điểm thành lập. Việc lưu đầy đủ hồ sơ, khớp với số liệu trên báo cáo tài chính và tờ khai quyết toán thuế TNDN sẽ giúp doanh nghiệp giải trình thuận lợi.

Mức phạt vi phạm kê khai môn bài

Theo Nghị định 125/2020, không nộp hoặc nộp chậm tờ khai lệ phí môn bài có thể bị phạt từ 2 đến 8 triệu đồng, tùy thời gian chậm, kèm tiền chậm nộp nếu có số tiền phải nộp. Ngay cả khi được miễn, doanh nghiệp vẫn có thể bị phạt vì vi phạm nghĩa vụ khai thuế. Nếu chủ động khai bổ sung trước khi có quyết định kiểm tra, mức xử phạt thường được xem xét giảm nhẹ.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Công ty mới miễn môn bài có phải kê khai không?

Có. Dù được miễn lệ phí môn bài năm đầu theo Nghị định 22/2020, doanh nghiệp vẫn phải nộp tờ khai lệ phí môn bài mẫu 01/LPMB theo Luật Quản lý thuế và Nghị định 126/2020. Miễn nộp tiền chỉ áp dụng cho nghĩa vụ tài chính, không miễn nghĩa vụ kê khai với cơ quan thuế.

Miễn môn bài năm đầu áp dụng trong bao lâu?

Doanh nghiệp mới thành lập được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu thành lập hoặc ra hoạt động sản xuất kinh doanh, tính theo năm dương lịch từ 01/01 đến 31/12. Nếu thành lập cuối năm, khoảng thời gian miễn ngắn hơn nhưng vẫn chỉ tính trong cùng năm đó, không kéo dài sang năm thứ hai.

Không kê khai môn bài dù được miễn có bị phạt không?

Có. Cơ quan thuế có thể phạt từ 2 đến 8 triệu đồng do vi phạm quy định về hồ sơ khai thuế, kể cả khi số lệ phí phải nộp là 0 đồng. Ngoài ra, việc không có tờ khai có thể gây khó khăn khi quyết toán thuế TNDN, vì thiếu chứng từ chứng minh doanh nghiệp thuộc diện miễn trong năm đầu.

Năm thứ 2 công ty mới nộp môn bài khi nào?

Từ năm thứ hai trở đi, doanh nghiệp phải nộp lệ phí môn bài đầy đủ, thời hạn chậm nhất là ngày 30/01 hằng năm. Kế toán cần lập tờ khai 01/LPMB (nếu có thay đổi vốn) và nộp tiền đúng hạn, hạch toán chi phí theo VAS để được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN.

Tóm lại, công ty mới thành lập được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu, nhưng vẫn phải kê khai đầy đủ với cơ quan thuế. Hiểu đúng quy định giúp tránh phạt và ghi nhận chính xác chi phí theo Thông tư 200, 133 và chuẩn mực VAS. Kế toán nên rà soát quy trình nội bộ, lập lịch nhắc hạn kê khai – nộp, cập nhật văn bản mới và tham khảo hướng dẫn về lệ phí môn bài, quyết toán thuế GTGT, TNDN, TNCN để quản trị rủi ro hiệu quả.

Bài viết cùng chủ đề