Các trường hợp không được khấu trừ thuế gtgt đầu vào

Các trường hợp không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào từ 1/7/2025 chủ yếu gồm hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, thuế đầu vào dùng cho hoạt động không chịu thuế, tài sản cố định thuộc nhóm đặc thù và hóa đơn, chứng từ không hợp pháp. Kế toán SME cần đọc để tự lọc hóa đơn trước khi chốt tờ khai 01/GTGT, tránh đến kỳ quyết toán mới bị loại thuế và truy nộp. Rủi ro lớn nhất là vẫn áp dụng mốc cũ 20 triệu đồng, hạch toán nhầm TK 33312 thay vì xử lý qua TK 1331, hoặc thiếu sao kê ngân hàng nên làm sai cả sổ thuế, chi phí doanh nghiệp và báo cáo tài chính. Đây là lỗi rất hay gặp ở hồ sơ mua vào năm 2025-2026 của doanh nghiệp dịch vụ, thương mại.

Điều kiện khấu trừ GTGT mới 1/7/2025

Thanh toán ≥5tr bắt buộc không tiền mặt

Từ ngày 01/7/2025, Luật Thuế GTGT 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP yêu cầu hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên đã gồm thuế phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới đủ điều kiện khấu trừ. Dưới mốc này, doanh nghiệp vẫn có thể thanh toán tiền mặt nếu hóa đơn và chứng từ khác hợp lệ.

Ngoại lệ đặc thù

Một số giao dịch trả chậm, trả góp hoặc bù trừ công nợ vẫn được tạm khấu trừ khi chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng bằng văn bản. Tuy nhiên, đến hạn mà chưa có chứng từ không dùng tiền mặt thì kế toán phải điều chỉnh giảm ngay, không chờ cơ quan thuế nhắc.

Tiêu chí	Được khấu trừ	Không được khấu trừ
Giá trị hóa đơn	Dưới 5 triệu hoặc đã có chuyển khoản hợp lệ	Từ 5 triệu trở lên nhưng thiếu chứng từ không tiền mặt
Thời điểm rà soát	Trước khi khóa tờ khai 01/GTGT	Ngay kỳ đến hạn thanh toán

Xem thêm: Đầu ra không chịu thuế thì đầu vào có được khấu trừ không?

Trường hợp tuyệt đối không khấu trừ

TSCĐ & hàng đặc biệt

Theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP, thuế GTGT đầu vào của tài sản cố định, máy móc, thiết bị chuyên dùng cho sản phẩm quốc phòng, an ninh không được khấu trừ. Quy định này cũng áp dụng với tài sản cố định của tổ chức tín dụng, doanh nghiệp tái bảo hiểm, bảo hiểm nhân thọ, kinh doanh chứng khoán, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở đào tạo và cả máy bay, trực thăng, du thuyền không dùng cho mục đích kinh doanh phù hợp.

Hàng chuyển loại thuế

Với hàng hóa, dịch vụ dùng đồng thời cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế, doanh nghiệp chỉ được khấu trừ phần phục vụ hoạt động chịu thuế và phải hạch toán riêng, nếu không sẽ phân bổ theo tỷ lệ doanh thu. Riêng trường hợp hàng hóa, dịch vụ chuyển từ nhóm không chịu thuế sang chịu thuế thì chỉ được kê khai khấu trừ phần phát sinh từ thời điểm luật cho phép; kế toán không nên gom ngược số thuế cũ để khấu trừ. Cần lưu ý thêm Luật số 149/2025/QH15 có mở lại một số ngoại lệ cho nhóm nông sản thương mại, nên khi gặp hồ sơ đặc thù phải kiểm đúng loại hàng trước khi loại thuế.

Bút toán & rủi ro quyết toán SME

Loại GTGT thiếu chứng từ (ví dụ 15tr)

Nếu doanh nghiệp đã hạch toán thuế đầu vào vào TK 1331 nhưng sau đó phát hiện hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên thanh toán tiền mặt, kế toán phải điều chỉnh giảm quyền khấu trừ. Ví dụ ngắn: Nợ TK 642 hoặc 156 hoặc 211, Có TK 1331 số thuế 15 triệu đồng tùy bản chất khoản mua; tác động là tăng chi phí hoặc tăng nguyên giá tài sản, đồng thời giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ trên BCĐKT.

Phạt & kiểm tra

Sai sót phổ biến của SME là vẫn dùng thói quen cũ “dưới 20 triệu được trả tiền mặt”, dẫn tới kê khai dư thuế đầu vào trên 01/GTGT. Cách sửa là lập checklist theo ngày hóa đơn, hạn thanh toán, chứng từ ngân hàng và phân nhóm ngay hóa đơn phải loại. Mini scenario: công ty dịch vụ thanh toán tiền mặt hóa đơn 6 triệu trong tháng 8/2025, nếu không tự điều chỉnh thì khi kiểm tra thuế có thể bị loại khoản thuế đã khấu trừ, tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày và bị phạt 20% số thuế khai thiếu theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

FAQ

Q1: Hóa đơn 6 triệu trả tiền mặt sau 01/7/2025 có được khấu trừ không?

A1: Không, nếu đây là khoản mua từ 5 triệu đồng trở lên đã gồm thuế mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Kế toán phải điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ và lưu lại bút toán điều chỉnh.

Q2: Bút toán loại thuế GTGT đầu vào theo TT133 đi qua tài khoản nào?

A2: Thông thường phải xử lý giảm TK 1331, sau đó phân bổ vào chi phí, hàng tồn kho hoặc nguyên giá tài sản. Không nên ghi máy móc qua TK 33312 vì sẽ làm sai bản chất khoản thuế đầu vào bị loại.

Q3: Hóa đơn dùng cho hoạt động vừa chịu thuế vừa không chịu thuế xử lý thế nào?

A3: Doanh nghiệp phải hạch toán riêng phần dùng cho hoạt động chịu thuế để khấu trừ. Nếu không tách riêng được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Q4: Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ có được tính chi phí không?

A4: Thông thường được tính vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản theo pháp luật thuế TNDN. Riêng khoản từ 5 triệu đồng trở lên không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cần kiểm rất kỹ trước khi đưa vào chi phí để tránh sai tiếp ở thuế TNDN.

Khi kiểm tra hóa đơn mua vào từ năm 2025 trở đi, kế toán nên làm theo thứ tự: kiểm ngưỡng 5 triệu đồng, đối chiếu hợp đồng và hạn thanh toán, rà chứng từ ngân hàng, sau đó mới chốt số thuế được khấu trừ trên 01/GTGT. Quy trình này giúp SME phát hiện sớm hóa đơn phải loại, tránh vừa sai thuế GTGT vừa kéo sang rủi ro chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN. Trước khi nộp tờ khai, nên rà lại TK 1331, bảng công nợ và sao kê ngân hàng để bảo đảm số liệu khớp giữa chứng từ kế toán, sổ thuế và báo cáo tài chính, đồng thời giảm nguy cơ bị truy thu khi cơ quan thuế kiểm tra.

Bài viết cùng chủ đề