Quá hạn thanh toán theo hợp đồng có được khấu trừ thuế gtgt không?

Quá hạn thanh toán theo hợp đồng có được khấu trừ thuế gtgt không?

Quá hạn thanh toán theo hợp đồng có được khấu trừ thuế GTGT không? Có, nhưng chỉ được tạm khấu trừ khi chưa đến hạn thanh toán; nếu đã đến hạn theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng mà doanh nghiệp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT  đầu vào đã khấu trừ. Đây là điểm kế toán SME cần kiểm tra ngay khi rà hóa đơn mua vào, vì sai ở bước này rất dễ bị loại thuế khi quyết toán, phát sinh truy thu, tiền chậm nộp và tranh cãi với nhà cung cấp về thời điểm thanh toán. Với hồ sơ năm 2026, doanh nghiệp nên bám Luật Thuế GTGT hiện hành, Nghị định 181/2025 và mẫu 01/GTGT theo TT80, không nên chỉ dựa vào bài viết cũ nói ngưỡng 20 triệu đồng hoặc dẫn nhầm văn bản về hóa đơn điện tử.

Quy định khấu trừ GTGT quá hạn

Điều kiện chứng từ thanh toán

Theo quy định áp dụng từ năm 2026, hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 05 triệu đồng trở lên đã gồm thuế GTGT phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ. Với mua trả chậm, trả góp, doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ trước nếu chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng bằng văn bản.

Trường hợp đặc biệt

Đến đúng hạn thanh toán mà chưa có chứng từ không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ ngay tại kỳ phát sinh nghĩa vụ thanh toán. Sai sót phổ biến của SME là chỉ nhìn ngày hóa đơn mà quên đối chiếu hạn thanh toán trong hợp đồng; cách sửa là lập bảng theo dõi riêng cho hóa đơn trả chậm và rà trước ngày khóa tờ khai 01/GTGT.

Tiêu chí Chưa đến hạn Đã đến hạn, chưa chuyển khoản
Khấu trừ GTGT Được tạm khấu trừ Phải điều chỉnh giảm
Sau đó có chứng từ Giữ nguyên Kê khai khấu trừ lại

Xem thêm: Các trường hợp không được khấu trừ thuế gtgt đầu vào

Thủ tục điều chỉnh giảm GTGT

Kê khai trên 01/GTGT

Khi quá hạn thanh toán mà chưa có chứng từ không dùng tiền mặt, kế toán phải kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào được khấu trừ trên tờ khai 01/GTGT của kỳ phát sinh nghĩa vụ thanh toán, không chờ đến lúc cơ quan thuế kiểm tra mới xử lý. Với SME kê khai theo TT80, chỉ tiêu điều chỉnh giảm của các kỳ trước cần khớp với sổ chi tiết thuế và công nợ phải trả để tránh lệch số giữa tờ khai và báo cáo nội bộ.

Lưu ý chứng từ

Bộ chứng từ nên giữ gồm hợp đồng, phụ lục hợp đồng, hóa đơn điện tử, lịch thanh toán, ủy nhiệm chi hoặc sao kê ngân hàng và biên bản đối chiếu công nợ nếu có bù trừ. Mini scenario thường gặp là doanh nghiệp thương mại nhận hóa đơn tháng 12, hợp đồng ghi trả chậm 60 ngày; đến hết hạn trong tháng 2 mà chưa chuyển khoản thì phải điều chỉnh giảm tại kỳ tháng 2 hoặc quý I, sau này có chứng từ mới kê khai khấu trừ lại theo quy định.

Bút toán & tác động BCTC

Điều chỉnh giảm khấu trừ (ví dụ 10tr GTGT)

Về kế toán SME theo TT133, phần thuế GTGT đầu vào không còn đủ điều kiện khấu trừ thường không đi qua TK 33312 mà phải giảm TK 1331. Nếu khoản mua vào đã hạch toán vào chi phí, có thể ghi ngắn: Nợ TK 642 hoặc 632/Có TK 1331 số thuế phải loại, ví dụ 10 triệu đồng. Tác động là chi phí tăng, lợi nhuận trước thuế giảm, chỉ tiêu thuế GTGT được khấu trừ trên sổ thuế giảm; khi quyết toán, nếu doanh nghiệp không tự điều chỉnh thì có thể bị ấn định lại số thuế khấu trừ, tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày và bị xử phạt khai sai nếu làm thiếu số thuế phải nộp.

Hoàn nhập nếu sau có chứng từ

Điểm quan trọng cho năm 2026 là sau khi đã điều chỉnh giảm, nếu doanh nghiệp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ thì được kê khai khấu trừ lại phần thuế đó theo hướng dẫn của cơ quan thuế. Khi đó, kế toán đảo bút toán tương ứng, ví dụ Nợ TK 1331/Có TK 642 hoặc 632, và phải bảo đảm tờ khai 01/GTGT khớp với sổ cái, sổ chi tiết công nợ và chứng từ ngân hàng.

FAQ

Q1: Quá hạn 1 tuần thanh toán có còn khấu trừ GTGT không? A: Nếu đã đến hạn theo hợp đồng mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì phải điều chỉnh giảm, kể cả quá hạn ngắn. Khi đã chuyển khoản hợp lệ sau đó, doanh nghiệp được kê khai khấu trừ lại theo hướng dẫn hiện hành.

Q2: Bút toán loại GTGT quá hạn theo TT133 là gì? A: Trường hợp đã đưa khoản thuế vào diện được khấu trừ rồi phải loại ra, thường ghi Nợ chi phí hoặc giá vốn, Có TK 1331. Không nên ghi máy móc vào TK 33312 vì đây không phải bút toán ghi nhận thuế GTGT đầu ra phải nộp.

Q3: Rủi ro lớn nhất khi không tự điều chỉnh là gì? A: Doanh nghiệp có thể bị loại thuế GTGT đầu vào khi kiểm tra, bị tính lại số thuế phải nộp và tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày. Nếu khai sai làm thiếu số thuế phải nộp, còn có nguy cơ bị xử phạt 20% theo quy định xử phạt thuế hiện hành.

Q4: Năm 2026 còn dùng mốc 20 triệu để kiểm tra không? A: Với điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt cho khấu trừ GTGT, quy định hiện hành đã chuyển sang ngưỡng từ 05 triệu đồng trở lên đã gồm thuế. Vì vậy, kế toán nên cập nhật lại checklist mua vào và hợp đồng trả chậm ngay từ đầu năm.

Khi rà soát hóa đơn đầu vào, kế toán nên làm theo thứ tự: đối chiếu hợp đồng và phụ lục, kiểm hạn thanh toán, kiểm tra chứng từ chuyển khoản, rồi mới chốt chỉ tiêu khấu trừ trên 01/GTGT. Cách làm này giúp SME phát hiện sớm hóa đơn trả chậm đã quá hạn, điều chỉnh giảm đúng kỳ và tránh để cơ quan thuế loại thuế khi quyết toán. Trước khi khóa sổ, nên rà thêm bút toán TK 1331, bảng công nợ phải trả và sao kê ngân hàng để bảo đảm sổ kế toán, tờ khai thuế và chứng từ gốc khớp nhau, đồng thời giảm rủi ro tranh chấp với nhà cung cấp hoặc bị xử phạt về sau.

Bài viết cùng chủ đề