Doanh nghiệp siêu nhỏ có được miễn thuế TNDN không? Hướng dẫn 2025

Doanh nghiệp siêu nhỏ có được miễn thuế TNDN không? Hướng dẫn 2025

Doanh nghiệp siêu nhỏ có được miễn thuế TNDN không?
Có. Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp siêu nhỏ (thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa) được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu nếu đáp ứng điều kiện pháp luật. Tuy nhiên, trong thời gian miễn thuế, doanh nghiệp vẫn phải kê khai, quyết toán thuế và lập báo cáo tài chính đầy đủ theo chuẩn mực kế toán Việt Nam.

Doanh nghiệp siêu nhỏ và chính sách miễn thuế TNDN

Khái niệm doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật

Theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 10 người, đồng thời doanh thu và tổng nguồn vốn nằm trong ngưỡng rất thấp; với lĩnh vực thương mại dịch vụ, doanh thu năm không quá 10 tỷ và vốn không quá 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp siêu nhỏ là một nhóm trong doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), nên khi pháp luật ưu đãi DNNVV thì doanh nghiệp siêu nhỏ cũng thuộc đối tượng, nếu đáp ứng đủ tiêu chí quy mô. Điều này đặc biệt quan trọng khi xét miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đầu thành lập từ năm 2025 trở đi.

Tham khảo thêm: Doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế môn bài

Căn cứ pháp lý và chuẩn mực kế toán liên quan

Khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, thực hiện từ 17/5/2025.

Về kế toán, doanh nghiệp áp dụng chế độ theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (DN lớn, vừa) hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC (DN nhỏ, siêu nhỏ), dựa trên khung chuẩn mực VAS 01, VAS 21 về trình bày báo cáo tài chính. Thu nhập được miễn thuế vẫn là thu nhập chịu ghi nhận vào báo cáo kết quả kinh doanh, chỉ khác là không phát sinh chi phí thuế TNDN.

Nội dung Theo VAS (TT 200/133) Theo IFRS (IAS 12)
Thu nhập được miễn thuế Vẫn ghi doanh thu/thu nhập khác, không ghi chi phí thuế TNDN Ghi nhận thu nhập bình thường, chi phí thuế hiện hành bằng 0

Như vậy, về bản chất, VAS và IFRS đều nhìn nhận thu nhập miễn thuế là thu nhập kế toán; khác biệt chủ yếu nằm ở cách trình bày và phân tích thuế hoãn lại.

Điều kiện áp dụng và quy trình kê khai quyết toán thuế

Điều kiện cụ thể để được miễn thuế TNDN

Để được miễn thuế TNDN 3 năm, doanh nghiệp siêu nhỏ phải:

  • Đáp ứng tiêu chí DNNVV theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP (trong đó có nhóm siêu nhỏ).

  • Được cấp GCN đăng ký doanh nghiệp lần đầu từ ngày 17/5/2025 và không thuộc các lĩnh vực bị loại trừ theo Luật Thuế TNDN.

  • Không tách doanh nghiệp, chia tách hình thức để lợi dụng ưu đãi.

Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh theo Nghị định 01/2021 nếu được cấp GCN ĐKDN mới sau 17/5/2025 và đáp ứng tiêu chí quy mô thì vẫn được hưởng miễn thuế cho 3 năm đầu tính từ ngày cấp GCN mới.

Hạch toán kế toán và kê khai quyết toán theo VAS

Về hạch toán, doanh nghiệp vẫn ghi nhận doanh thu, chi phí bình thường theo TT 200 hoặc 133. Có thể mở tiểu khoản doanh thu riêng (ví dụ 5118) để theo dõi phần thu nhập thuộc diện miễn thuế. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp TK 8211 không được trích cho phần thu nhập miễn thuế này.

Về kê khai, hiện hành doanh nghiệp vẫn quyết toán trên tờ khai 03/TNDN ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC, ghi rõ thu nhập miễn thuế tại chỉ tiêu tương ứng trên HTKK/iTaxViewer. Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán là chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính.

Chuẩn bị chứng từ và báo cáo tài chính

Để bảo vệ ưu đãi khi thanh tra, doanh nghiệp siêu nhỏ cần đầy đủ hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và các quy định sửa đổi mới nhất, lưu trữ chứng từ tối thiểu 10 năm theo chuẩn mực VAS về lưu trữ.

Báo cáo tài chính năm lập theo TT 200 hoặc 133, trong đó báo cáo kết quả kinh doanh vẫn thể hiện lợi nhuận trước thuế và sau thuế; phần thuế TNDN bằng 0 nếu toàn bộ thu nhập thuộc diện miễn thuế trong 3 năm đầu.

Sai sót thường gặp, rủi ro và kinh nghiệm xử lý thực tế

Sai sót phổ biến khi áp dụng miễn thuế TNDN

Sai sót thường gặp nhất là doanh nghiệp tự đánh giá mình là “siêu nhỏ” nhưng thực tế vượt ngưỡng doanh thu hoặc lao động; khi thanh tra, cơ quan thuế loại ưu đãi, truy thu toàn bộ thuế TNDN của các năm trước kèm tiền chậm nộp.

Một lỗi khác là cho rằng “miễn thuế thì khỏi kê khai”, dẫn đến không nộp tờ khai quyết toán 03/TNDN, hoặc không lập báo cáo tài chính; điều này vi phạm Luật Quản lý thuế và dễ bị xử phạt hành chính về khai thiếu nghĩa vụ thuế cuối năm.

Rủi ro thanh tra thuế và mức xử phạt

Nếu doanh nghiệp không nộp hồ sơ quyết toán đúng hạn, cơ quan thuế có thể xử phạt chậm nộp hồ sơ và truy thu thuế nếu kết luận doanh nghiệp không đủ điều kiện miễn. Tiền chậm nộp được tính theo mức 0,03%/ngày trên số thuế thiếu theo Luật Quản lý thuế 2019.

Rủi ro khác là bị loại chi phí do thiếu chứng từ hợp lệ: hóa đơn điện tử sai thông tin, thanh toán tiền mặt vượt hạn mức, hợp đồng lao động, bảng lương không khớp khi quyết toán thuế TNCN – TNDN. Đây là nhóm lỗi rất hay gặp tại doanh nghiệp siêu nhỏ vì kế toán kiêm nhiệm, thiếu kiểm soát nội bộ.

Case study thực tế doanh nghiệp siêu nhỏ

Ví dụ: Công ty A – doanh nghiệp thương mại siêu nhỏ, doanh thu năm đầu 8 tỷ, chi phí hợp lệ 7,5 tỷ, lợi nhuận 0,5 tỷ. Doanh nghiệp đủ điều kiện miễn thuế nên không phát sinh thuế TNDN phải nộp nhưng vẫn phải quyết toán, phản ánh lợi nhuận 0,5 tỷ vào TK 421 để tái đầu tư.

Năm thứ hai, cơ quan thuế kiểm tra và phát hiện một phần chi phí không có chứng từ hợp lệ (hóa đơn điện tử sai tên đơn vị). Doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giảm chi phí, tăng lợi nhuận kế toán, nhưng vẫn không phát sinh thuế TNDN do còn trong 3 năm miễn. Tuy nhiên, doanh nghiệp bị phạt về hóa đơn sai sót và bị lưu ý rủi ro cao cho các kỳ sau.

FAQ

Câu hỏi: Doanh nghiệp siêu nhỏ thành lập trước 17/5/2025 có được miễn thuế TNDN không?
Không. Nghị quyết 198/2025/QH15 chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được cấp GCN đăng ký doanh nghiệp lần đầu từ ngày 17/5/2025 trở đi. Doanh nghiệp thành lập trước thời điểm này vẫn thực hiện nghĩa vụ thuế TNDN theo Luật Thuế TNDN và các ưu đãi khác (nếu có).

Câu hỏi: Cách hạch toán lợi nhuận miễn thuế TNDN theo VAS?
Doanh nghiệp vẫn ghi nhận doanh thu, chi phí bình thường; khi xác định kết quả, toàn bộ lợi nhuận trước thuế được kết chuyển sang TK 421 – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối vì chi phí thuế TNDN hiện hành TK 8211 bằng 0 cho phần thu nhập được miễn.

Câu hỏi: Quyết toán thuế TNDN đầu tiên thực hiện khi nào?
Dù được miễn thuế, doanh nghiệp vẫn phải nộp tờ khai quyết toán 03/TNDN cho năm tài chính đầu tiên. Thời hạn là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính, kèm bộ báo cáo tài chính năm và các phụ lục thuế liên quan.

Câu hỏi: Hộ kinh doanh chuyển sang doanh nghiệp siêu nhỏ có được hưởng miễn thuế không?
Có, nếu hộ kinh doanh làm thủ tục chuyển đổi, được cấp GCN ĐKDN mới sau 17/5/2025, đáp ứng tiêu chí DNNVV theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP và không thuộc ngành nghề bị loại trừ. Thời gian miễn thuế 3 năm tính từ năm đầu tiên được cấp GCN mới.

Tóm lại, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể được miễn thuế TNDN trong 3 năm đầu nếu đáp ứng đủ điều kiện về quy mô và thời điểm thành lập, đồng thời tuân thủ đúng chế độ kế toán – thuế. Việc lập chứng từ hợp lệ, kê khai TNDN – GTGT đúng hạn và chuẩn bị báo cáo tài chính theo Thông tư 200/133 ngay từ đầu giúp tránh rủi ro truy thu, phạt chậm nộp. Doanh nghiệp cũng nên thường xuyên rà soát quy trình kế toán – thuế và cập nhật kịp thời quy định mới.

Bài viết cùng chủ đề